ᩌᩡ = ฮะ
[ฮะ] /ha?⁴/
- ว. ลามก, ต่ำช้า, ถ่อย, ขี้ชะ ก็ว่า
- 形容詞:卑猥な、下劣な、下品な。「ขี้ชะ キ・チャ(khi-cha)」とも呼ばれる。
พยัญชนะตัวที่ ๔๑ ᩌ /h/ เป็น พยัญชนะตัวสุดท้าย อักษรต่ำใช้เป็นพยัญชนะต้น จากการศึกษาของ ก่องแก้ว วีระประจักษ์ และนิยะดา ทาสุคนธ์ พบว่า มีหลักฐานเก่าที่สุดเมื่อ พ.ศ. ๒๑๓๕ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นเพื่อกำหนด ให้ออกเสียง /h/ โดยตรงแม้ในแง่การออกเสียงอักษร ᩁ หรือ ร ใน ภาษาล้านนาจะออกเสียง /h/ หรือเสียง /ฮ/ อยู่แล้ว แต่เมื่อมีการ ยืมศัพท์โดยเฉพาะภาษาบาลีมาใช้มากขึ้นและนิยมออกเสียงอักษร ร ศัพท์โดยเฉพาะภาษาบาลีมาใช้มากขึ้นแ เป็นเสียง /ล/ ในการเทศน์ก็นิยมออกเสียงอักษรนี้เป็น /ล/ ด้วยแม้ จะเป็นศัพท์ล้านนาก็ตาม ทำให้เกิดความสับสนจนต้องบัญญัติอักษร ฮ เพื่อแก้ไขปัญหานี้ แต่ในพจนานุกรมนี้ถือว่าศัพท์ที่เป็นภาษาล้านนาหรือศัพท์ไทดั้งเดิม (proto Tai) แล้ว กำหนดใช้อักษร ร และให้ออก เสียง /ฮ/ ทุกคำเสมอไป และใช้อักษร ฮ กับคำที่ยืมมาใช้หรือศัพท์ที่ เกิดจากการเลียนเสียง
41番目の子音 ᩌ /h/ これは「低子音」グループの最後の子音字です。コンケーウ・ウィーラプラジャックとニヤダ・タスクオンの研究によれば、その使用に関する最古の証拠は1592年(仏暦2135年)にまで遡ります。 この文字は、/h/の音を明示的に表すために創出されたと考えられています。 その必要性が生じた背景には、ラーンナー語において本来/h/と発音されていたラーンナー文字の "ᩁ(ร)" が、特にパーリ語などの外来語の流入に伴い、/l/ と発音されることが増えたという事情があります。 こうした発音の傾向は説法などの場面で本来のラーンナー語にまで及び、混乱を招いたため、その問題を解決すべく "ฮ /H/ " という文字が作られたのです。 ただし、本辞典では、「R」の文字を用いる本来のラーンナー語や祖タイ語由来の語については常に /h/ と発音し、"ฮ" の文字は外来語や擬音語・擬態語に用いるという慣例を採用しています。
ᩌᩡ = ฮะ
[ฮะ] /ha?⁴/
ᩌᩢ᩠ᩅᩁ = ฮ้วน
[ฮ้วน] /huan⁴/
ᩌᩢ᩠ᩅᩁᨸᩮ᩠ᨯ = อ้วนเป็ด
[ฮ้วน-เป็ด๋] /huan⁴-pet⁵/
พจนานุกรมภาษาถิ่นภาคเหนืฮ では子音の上にᩅ(ว)が書いてありますが、このページでは下に付く พจนานุกรมภาษาล้านนา(p.647)を参照してます。
辞書ページ:᪁᪀᪂᪄